نوشته‌ها

قرار داد درصدی در چاپ کتاب چگونه محاسبه می شود؟

قرار داد درصدی در چاپ کتاب چگونه محاسبه می شود؟

در بسیاری از کتابها نوشته‌هایی دباره حقوق مادی نویسنده یا مترجم دیده‌ایم. نویسنده یا مترجم بعد از عقد قرار داد با ناشر، درباره عواید مادی آن با ناشر به تفاهم می‌رسد که این تفاهم حقوق مادی مولف یا مترجم را محفوظ می‌کند. در اصل یکی از مهمترین موارد و بندهای مربوط به قرارداد چاپ کتاب موارد مربوط به حقوق مادی مولف یا مترجم است. امروزه در بند حقوق مادی مترجم یا مولف پرکاربردترین نوع قرار داد درصدی است. بسیاری از مولفان تازه کار یا باتجربه با این سوال مواجه هستند که قرار داد درصدی در چاپ کتاب چگونه محاسبه می شود؟ در این مطلب با ذکر مثال به بیان دقیق قرارداد درصدی در قرارداد چاپ کتاب خواهیم پرداخت.

قرار داد درصدی در چاپ کتاب چگونه محاسبه می شود؟

مهمترین مواردی که در فرمول تعیین قرارداد درصدی دخیل است قیمت درج شده کتاب و تعداد تیراژ می‌باشد. تعداد تیراژ کتاب و قیمت کتاب بر اساس نظر و صلاحدید ناشر و مولف یا مترجم به صورت همزمان تعیین می‌گردد. همچنین، ناشر با توجه به تحلیلی که از بازار کتاب نموده است و اینکه کتاب چقدر در بازار مخاطب خواهد داشت و چقدر نیاز وجود دارد اطلاعاتی در خصوص هم تعداد تیراژ و هم قیمت کتاب به مترجم یا مولف می‌دهد.

همچنین یکی از مولفه‌های مهم در تعیین قیمت درصدی عدد درصدی است که مولف یا مترجم با ناشر توافق می‌کند. تقریباً می‌توان گفت هیچ چیز غیرشفافی در محاسبه قیمت درصد حق مادی مولف یا مترجم وجود ندارد. در زیر مثالی از حق مادی مترجم و یا مولف در کتاب آمده است.

فرض کنید که درصد تعیین شده برای حق مولف و یا مترجم ۲۰ درصد است. از طرف دیگر تعداد تیراژ چاپ شده ۱۰۰۰ نسخه و قیمت پشت جلد کتاب نیز ۲۵۰۰۰ تومان می‌باشد. با این اطلاعات حقوق مادی مولف یا مترجم را می‌توان محاسبه نمود: 

همانطور که از فرمول بالا مشاهده می‌کنید، ۲۵۰۰۰ هزار تومان که قیمت کتاب است ضربدر تعداد تیراژ کتاب شده است (۱۰۰۰ نسخه) و نهایتاً ضربدر میزان عدد درصد شده و مجموع تقسیم بر ۱۰۰ شده است. عدد بدست آمده که ۵ میلیون تومان می‌باشد حقوق مادی مترجم یا مولف می‌باشد و نشر موظف است تا این مبلغ را به مترجم یا مولف کتاب ارایه کند.

بخش های اصلی محتوای کتاب در چاپ کتاب

بخش های اصلی محتوای کتاب در چاپ کتاب

تقریباً می‌توان گفت تمامی کتابهایی که چاپ و منتشر شده‌اند و در آینده نیز چاپ و منتشر خواهند شد شاکله محتوایی یکسانی دارند. منظور از شاکله همان چارچوب تشکیل دهنده است. محتوای اصلی یک کتاب از سه بخش صفحات پیش از متن، صفحات اصلی و صفحات پس از متن تشکیل شده است. منظور از محتوای اصلی همان محتوایی است که نویسنده کتاب آن را تدوین و نگارش یا ترجمه نموده است. منظور از صفحات پیشایند به صفحاتی گفته می‌شود که قبل از محتوای اصلی و منظور از صفحات پس آیند صفحاتی است که بعد از صفحات اصلی می‌آید. صفحات اصلی ماهیت متفاوتی دارد و این طبیعی است، اما صفحات پیشایند و پسایند معمولاً از اصول و قوانینی پیروی می‌کند و این قوانین مشخص می‌کنند که این صفحات با چه ترتیبی و با چه محتوایی می‌بایست در کتاب باشند. در زیر به موارد مختلف و بخش های اصلی محتوای کتاب در چاپ کتاب می‌پردازیم.

بخش های اصلی محتوای کتاب در چاپ کتاب

صفحات پیشایند کتاب که قبل از متن اصلی کتاب می‌آیند به ترتیب عبارتند از:

۱- صفحه مربوط به بسم الله…

۲- صفحه مربوط به عنوان فرعی

۳- صفحه مربوط به عنوان اصلی

۴- صفحه شناسنامه

۵- صفحه اهدا

۶- سخن ناشر

۷- فهرست مطالب

۸- مقدمه یا پیشگفتار و یا یادداشت‌ها

همانگونه که مشاهده می‌کنید ترتیب صفحات پیشایند در بسیاری از کتابها به این شکل است و شاید در برخی کتابها برای مثال پیشگفتار و یا صفحه اهدا وجود نداشته باشد که طبیعتاً حذف می‌شود.

ترتیب صفحات پسایند کتاب به شکل زیر است:

۱- ضمایم (پیوست‌ها)

۲- کتابنامه

۳- لغتنامه (فهرست واژگان)

۴- منابع (نمایه کتاب)

لازم به ذکر است که تمامی کتابها معمولاً شامل همه چهاربخش فوق نمی‌باشند اما کتابهایی که ویراستاری خوبی شده‌اند و کار دقیقتری بر روی آنها شده است معمولاً دو یا ۳ بخش از بخش‌های فوق را دارند. کتابهای علمی که ضرورتاً بخش منابع را در خود دارند زیرا بدون ارایه فهرست منابع نمی‌توان محتوای یک کتاب را قابل استناد قلمداد نمود.

بنابراین اگر قصد دارید خود به تدوین کتاب‌تان برای آماده‌سازی جهت چاپ آن بپردازید می‌توانید این ترتیب را اصول کار خود قرار دهید. درباره هریک از بخش‌های صفحات پیشایند و پسایند توضیحات مفصلی وجود دارد. اما برای افرادی که با کتاب آشنایی دارند معمولاً با مفاهیم ان آشنا هستند. در صفحات پیشایند منظور از شناسنامه کتاب همان مجوزهای لازم است که جهت چاپ و نشر کتاب باید دریافت شوند. معمولاً در شناسنامه کتاب شماره شابک و اطلاعات فهرست نویسی پیش از انتشار (فیپا) درج می‌شود. همچنین نام ذقیق نویسنده یا نویسندگان و انتشارات و محل انتشارات آورده می‌شود.

در صفحات پسایند منظور از ضمایم آن است که احتمالاً نویسنده در طول نگارش متن عکسها یا نمودارهایی داشته باشد و یا هر آنچه که آوردن آن در داحل متن کتاب ضروری یا به صلاح نبوده و در پیوست‌های کتاب آمده است.

لغتنامه نیز می‌تواند در برخی کتابها به این دلیل آمده باشد که شاید در محتوای کتاب برخی لغات استفاده شده باشد که نیاز به ترجمه یا توضیح باشند که در این بخش آورده می‌شود.

در نهایت می‌توانیم اینگونه جمع‌بندی کنیم که تمامی بخش‌های پیشایند و پسایند در یک کتاب مهم و دارای ارزش و کاربرد خاصی هستند. مولفان موظفند برخی از این قسمت‌ها بالاجبار ذکر نمایند و برخی از آنها را در صورت عدم تمایل حذف نمانید. برای مثال همانطور که گفته شد صفحه اهدا کاملاً بسته به سلیقه مولف است و ناشر نیز نمی‌تواند هیچگونه اجباری به نوینسده در این خصوص داشته باشد. اما شناسنامه کتاب حتماً می‌بایست ذکر شود. شناسنامه کتاب صرفاً در کتابهایی وجود ندارد که به صورت غیرقانونی و یا بدون مجوز چاپ و نشر شده‌آند. البته منظور از شناسنامه کتاب، شابک و یا فیپایی است که از حانه کتاب و کتابخانه ملی اخذ شده‌است و قابل پیگیری و رویت در وب سایت کتابخانه ملی می‌باشد. سایر اطلاعات مندرج در بخش شناسنامه کتاب نمی‌تواند اصالت و یا قانونی و غیرقانونی بودن کتاب را مشخص کند.

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ

ویرایش کتاب نقش ویراستار در فرآیند چاپ کتاب است. ویراستار در چاپ کتاب سعی می‌کند محتوا و ظاهر کتاب را طوری آماده‌سازی کند که خواننده به راحتی آن را مطالعه کند و از مطالعه لذت بیشتری ببرد. ویراستاری مانند هرس کردن درخت است. هرس کردن درخت باعث پربارتر شدن رشد و بار دهی درخت می‌شود اما نمی‌تواند در میزان میوه و طعم و مزه آن دخالتی داشته باشد؛ اما می‌تواند پتاسیل درخت را بالاتر برده و آن را آماده باردهی کند. در صورتی که متن نوشته شده مولف قوی نباشد صرفاً با ویراستاری نمی‌توان چیزی را عوض کرد اما اگر متن نگارش شده قوی باشد ویراستاری قوی نیز می‌تواند تاثیرگذاری آن را دوچندان کند. چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ به چهار دسته تقسیم می‌شود که به صورت مشروح در پایین آمده است.

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ

انواع ویرایش عبارتند از:

۱- ویرایش صوری

۲- ویرایش نگارشی

۳- ویرایش علمی

۴- ویرایش جامع یا بنیادی

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ : ویرایش صوری. در ویرایش صوری بیشتر به اعمال تغییرات در ظاهر نوشتار یا متن کتاب صورت می‌گیرد. برای مثال اگر در متن نوشتار کتاب اسم لاتینی آمده باشد می‌بایست در پاورقی به لغت لاتین آن هم اشاره شود. همچنین، یکی از مهمترین بخش‌های کتاب فهرست مطالب است. با فهرست مطالب که در صفحات آغازین کتاب می‌آید خواننده می‌تواند کلیتی از محتوای کتاب دریابد. برخی از کتابها انسجام خوبی در نوشتار خود ندارند که یکی از دلایل آن عدم پاراگراف‌بندی خوب است. از مسئولیت‌های ویراستار صوری آن است که بتواند پاراگراف‌بندی نوشتار را خوب انجام دهد.

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ : ویرایش نگارشی. در ویرایش نگارشی ویراستار توجه خود را به متن متمرکز می‌کند و در واقع به حریم سبک صاحب اثر نزدیک می‌شود. در این نوع ویراستاری بیشتر بر ساختارهای زبانی و دستور زبان و اصلاح واژه‌‎ها و جمله‌های بی‌معنی و متناقض توجه می‌شود. برای مثال کنترل املای کلمات، افزودن توضیحات ضروری، یکدست کردن نثر متن و گزینش واژگان مناسب از مسئولیت‌های اصلی این نوع ویراستار است.

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ : ویرایش علمی. ویراستاری علمی نه به صورت متن توجه می‌کند و نه به نگارش متن بلکه مستقیماً محتوای متن توجه می‌کند. برای مثال، تضمین درستی متن ترجمه شده و تقابل آن با متن اصلی، اصلاح و تغییر اشکالات علمی، اظهار نظر علمی و اساسی در مورد کتاب از جمله مهمترین نقش‌های ویراستار علمی می‌باشد. ویراستار علمی معمولاً مرتبط با محتوای کتاب تخصص دارد. مثلاً اگر کتاب، کتابی علمی و در حیطه مثلاً شیمی نوشته شده باشد، ویراستاری علمی معمولاً فردی است که در رشته شیمی تخصص لازم را دارد.

چاپ کتاب و انواع ویرایش در فرآیند چاپ : ویرایش جامع. ویراستار جامع یا بنیادی به ویراستاری گفته می‌شود که همه نوع ویراستاری که در فوق ذکر شده را می‌تواند انجام دهد. ویراستاری بنیادی یا ویراستار بنیادی را معمولاً به سختی می‌توان پیدا نمود زیرا هریک از این نوع ویراستاری‌ها تخصص زیادی می‌خواهد. اما اگر فردی بتواند همه انواع ویراستاری را انجام دهد بسیار با ارزش است و باعث می‌شود که کار یکدست‌تر شود زیرا همه انواع ویرایش‌ها از زیر دست یک نفر بیرون می‌آید.

هزینه چاپ کتاب چقدر است؟

هزینه چاپ کتاب چقدر است؟

بسیاری از پژوهشگران و یا مولفان اطلاعات دقیقی از هزینه‌های چاپ کتاب ندارند. واقعیت این است که چاپ کتاب مراحل مختلف و نسبتاً زیادی دارد و هر مرحله آن مستلزم صرف هزینه‌هایی است. هزینه چاپ کتاب بسته به سلایق مولف و کیفیت چاپ ناشر می‌تواند متنوع و مختلف باشد. مولفان در نظر داشته باشند برای تعیین دقیق هزینه چاپ کتاب می‌بایست فاکتورهای مختلفی را در نظر گیرند. در زیر به ذکر برخی از این فاکتورها خواهیم پرداخت.

هزینه چاپ کتاب چقدر است؟

اینکه بخواهیم فرمولی را در نظر بگیریم و به واسطه آن فرمول هزینه‌ای به مولف اعلام نماییم در واقعیت کار دقیق و درستی نخواهد بود. هزینه چاپ کتاب بسته به موارد مختلفی است. برای مثال، شاید دو مولف در طول یک زمان هر دو با یک کتاب با تعداد صفحات، تیراژ، و نوع چاپ یکسان هزینه‌های مختلفی را در بر دارند. برای مثال، فرض کنید دو کتاب با تعداد صفحات و تعداد تیراز یکسانی دارید که در چاپ آنها نیز از یک روش یکسان چاپ مانند افست استفاده شده است. اما وقتی هزینه آنها محاسبه می‌شود مشاهده می‌گردد که هزینه‌های یکی از این کتابها در مقایسه با کتاب دیگر بیشتر است. یکی از دلایل این تفاوت می‌تواند به این خاطر باشد که احتمال دارد یکی از این کتابها متنی به اصطلاح راسته دارد که در آن نیازی به فرمول نویسی و ترسیم نمودارها و جداول و عکسهای دشوار و پیجیده ندارد. به این خاطر، هزینه حروف چینی (تایپ) آن کمتر از دیگری شده است.

در کل برای اطلاع مولفان می‌توان مواردی که در تعیین هزینه چاپ کتاب مهم اند را در فهرست زیر آورد:

– کیفیت و طراحی جلد

– نوع جلد به کار رفته

– قطع کتاب

– تعداد صفحات

– کیفیت کاغذ

– تعداد تیراژ

– نوع چاپ

– اخذ مجوزها

– دستمزد ناشر

– کیفیت ویراستاری

و موارد دیگر

برخی از وب سایتهایی وجود دارند که ظاهراً مولف می‌تواند با انتخاب چند گزینه به سادگی میزان هزینه چاپ کتاب را تعیین کند. اما در واقع این کار قابل قبول نیست.  در بازار کتاب هستند کتابهایی که بدون اعمال کوچکترین ویراستاری بر آنها وارد بازار شده‌اند که باید بگوییم برای یک مولف داشتن چنین کتابهایی بهتر از نداشتن آنهاست. زیرا کتابی که پر از غلط املایی باشد یا ویراستاری خوبی بر روی آن نشده باشد از دیدگاه مخاطبین آن کتابی کم ارزش تلقی خواهد شد که سریعاً از دور خارج خواهد گردید.

داشتن گروه ویراستاری و طراحی قوی برای هر انتشاراتی یک نعمت بزرگی است. زیرا محصولاتی که از دست انها خارج می‌شوند انصافاً کتابهای بسیار با کیفیت و شکیلی هستند که برای هر خواننده‌ای خواندن آن لذت بخش است. بنابراین، نمی‌توان کیفیت طراحی صفحه، تایپ، ویرایش و ویراستار و بسیاری از موارد ریز دیگر را که به هیچ عنوان نمی‌توان برای آنها کمیتی قایل شد وارد فرمول ریاضی نموده و هزینه چاپ کتاب را تعیین نمود.

بنابراین، دقیق ترین روش تعیین هزینه کتاب آن است که اجازه داده شود گروه انتشاراتی با ملاک‌های خود و با در نظر گرفتن تمامی شرایط کیفی و کمی هزینه را تعیین نماید سپس در قبال هریک از هرینه‌های دریافتی تعهد دهد تا به صورت تمام و کمال تعهدات خود را عملی خواهد ساخت.

چاپ کتاب با تیراژ پایین

چاپ کتاب با تیراژ پایین

تیراژ یا شمارگان به تعداد کل کتابهایی اطلاق می‌گردد که در یک دوره چاپ انتشار پیدا می‌کنند. برای مثال، اگر در شناسنامه کتاب تعداد تیراژ را ۲۰۰۰ جلد نوشته باشد به این منظور است که از یک کتاب ۲۰۰۰ جلد چاپ شده است. منظور از چاپ کتاب با تیراژ پایین آن است که ناشر با موافقت مولف معمولاً زیر ۱۰۰۰ جلد را در یک دوره چاپ منتشر می‌کنند. اصولی برای چاپ کتاب با تیراژ پایین وجود دارد که در زیر به انها اشاره خواهیم کرد.

چاپ کتاب با تیراژ پایین

بسیاری از مولفین سابقه و تجربه قبلی چاپ کتاب را ندارند و در نظر دارند برای اولین بار کتابی را در یک حیطه خاصی منتشر نمایند. معمولاً مولفینی که با تجربه و با سابقه هستند ناشرین انها را می‌شناسند و با توجه به کیفیتی که کتابهای قبلی او دارد راغب هستند تا کتابهای جدید وی را نیز به مرحله چاپ برسانند. چاپ کتاب با تیراژ پایین برای افرادی که شرایط زیر را دارند بسیار مفید و مناسب خواهد بود:

۱- افرادی که به تازگی وارد عرضه تالیف شده‌اند.

۲- افرادی که درباره استقبال از کتاب از سوی مخاطبین شک و تردید دارند.

۳- مولفینی که نمی‌توانند هزینه‌های چاپ در تیراژ بالا را پرداخت کنند.

۴- مولفینی که می‌خواهند در بازه زمانی مختلفی کتاب خود را چاپ کنند.

افرادی که شرایط فوق را دارند بهتر است از روش چاپ کتاب با تیراژ پایین استفاده نمایند. در چاپ کتاب با تیراژ پایین برای مثال ناشر ۱۰۰۰ جلد بر روی شناسنامه کتاب درج می‌کند اما با توافق مولف این مقدار را در سه بازه زمانی ۴ ماهه چاچ می‌کنند مثلاً ۳۰۰ نسخه در یک بازه، در بازه دوم ۴۰۰ نسخه و در بازه سوم ۳۰۰ نسخه که روی هم رفته ۱۰۰۰ جلد را شامل می‌شود.

واقعیت این است که این روش برای افرادی که که یکی از چهار شرط فوق را دارند از هر نظر مزیت‌هایی دارد. بسیاری از مولفان (چه با تجربه و چه بی‌‌تجربه) شاید بر حسب ارزشیابی و تشخیص اشتباه خود اقدام به تالیف کتابی نمایند و با صرف زمان و هزینه زیاد آن را با تیراژ بالا به چاپ برسانند. بعد از چاپ متوجه عدم استقبال خوانندگان می‌شوند و تازه درمی‌یابند که نتوانسته‌اند نیاز مخاطبین خود را به درستی پاسخ دهند. در این شرایط علاوه بر صرف هزینه و زمان، تعداد ۲۰۰۰ یا ۳۰۰۰ کتاب ساید با بیش از ۱۵ صفحه روی دست مولف باقی مانده است که خود این کتابها نیز با صرف هزاران کاعذ و جلد تولید شده‌اند. همانطور که می‌بینید گاهی چاپ کتاب با تیراژ پایین می‌تواند حافظ منافع شخصی و ملی به صورت یکجا باشد.

چاپ کتاب نارون این پیشنهاد را بر اساس ماهیت کتاب و ارزیابی دقیق آن به مولف خواهد داد تا بتوانند بر اساس کیفیت کتابی که چاپ کرده‌اند بهترین تصمیم را در باب تعداد تیراژ کتاب خود اخذ نمایند.

در نظر داشته باشید که تیراژ پایین یا بالا همیشه دال بر کیفیت کتاب نیست. بنابراین با تصمیم گیری صحیح در حیطه تعداد تیراژ شما می‌توانید در وقت و هزینه خود صرفه جویی کنید. این امکان نیز وجود دارد که شاید مولفی کتاب بسیار خوب و مفیدی را نوشته است اما از نیازمندی‌های بازار خوانندگان کتاب اطلاعات دقیقی ندارد و احساس می‌کند کتاب وی جذابیت لازم را نداشته باشد. در این صورت ارزیابی که همکاران متخصص ما در چاپ نارون انجام خواهند داد این اطمینان را به مولف خواهد داد که تیراز خود را در رقم بالایی انتخاب کند.

مراحل چاپ کتاب و مفاهیم مختلف آن

چاپ کتاب با مجوز رسمی

هر انتشاراتی که برای مولف کتابی را چاپ می‌کند موطف است خود سه مجوز بسیار مهم را اخذ نماید. این سه مجوز برای شناسایی کتاب و جلوگیری از دخل و تصرف و سرقت علمی بسیار مهم هستند و اطالعات آنها معمولاً در صفحه مربوط به شناسنامه کتاب ذکر می‌گردد. در این مطلب به ارایه این سه مجوز اصلی پرداخته می‌شود. منظور از چاپ کتاب با مجوز رسمی به این سه مجوز اشاره خواهد داشت.

چاپ کتاب با مجوز رسمی

اسامی مجوزهایی که در چاپ کتاب اخذ می‌شوند عبارتند از:

– شابک

– فیپا

– فرم مجوز قبل از چاپ

۱- شابک. در چاپ کتاب با مجوز رسمی اولین مجوز همان اخذ شابک می‌باشد. منظور از شابک یک شماره است که به یک کتاب اختصاص پیدا می‌کند. این شماره از خانه کتاب دریافت می‌گردد. خانه کتاب شماره شابک را به صورت مورد به مورد به ناشر ارایه نمی‌دهد بلکه این شماره‌ها را به صورت سری در اختیار ناشر قرار می‌دهد و ناشر نیز موظف است که برای هر کتاب یک شماره شابک را اختصاص داده و در صفحه شناسنامه کتاب درج نمایند.

۲- فیپا. فیپا مخفف فهرست نویسی پیش از انتشار است. این مجوز از کتابخانه ملی دریافت می‌گردد. ناشر برای انجام این فهرست نویسی و اخذ فیپا می‌بایست آخرین نسخه بدون غلط و اشتباه و کامل کتاب را به همراه شماره شابک آن به کتابخانه ملی ارسال دارد. هم اکنون ناشران می‌توانند این کار را به صورت الکترونیکی نیز انجام دهند. به این شکل که ۲۰ صفحه پی دی اف از اول کتاب و ۲۰ صفحه پی دی اف از آخر کتاب را به وب سایت کتابخانه ملی ارسال دارند و ناشر پس از گذشت مدتی می‌تواند اطلاعات فیپا را برای این کتاب از وب سایت کتابخانه ملی دریافت نموده و در قسمت شناسنامه کتاب درج نماید.

۳- فرم پیش از چاپ. وزارت فرهنگ و ارشاد قبل از توزیع و نشر کتاب می‌بایست محتوای آن را بررسی نماید موردی مغایر با قانون در آن نباشد. حال، ناشران می‌توانند به جای دیافت این فرم یا مجوز، فرم برگه اطلاعات کتاب را دریافت نمایند که وزارت فرهنگ و ارساد بلافاصله این برگه را مهر و امضا می‌کند. در این صورت تمامی مسئولیت‌ها و نیز عواقب پس از چاپ کتاب بر عهده ناشر است. 

یک مجوز دیگر برای افرادی که می‌خواهند کتاب خود را به فروش برسانند نیز لازم است که عبارت است از فرم اعلام وصول. ناشر باید این فرم را در صورتی که مولف می‌خواهد کتاب خود را به فروش برساند تکمیل نموده و به وزارت ارشاد ارسال نماید و بعد از تایید این ارگان، کتاب اجازه خرید و فروش را در بازار کتاب خواهد داشت.

متاسفانه برخی افراد سودجو که نام انتشارات را به دروغ یدک می‌کشند با ارایه یک شماره شابک جعلی به کتاب به مولفین قول اخذ مجوزهای رسمی برای چاپ کتاب را می‌دهند. مولفین حتماً می‌بایست در نظر داشته باشند که دریافت مجوز فیپا و شابک مهمترین و اصلی‌ترین ملاک رسمی بودن چاپ کتاب است. اطلاعات فیپای کتاب را می‌توانید از وب سایت کتابخانه ملی استعلام نمایید تا مطمئن شوید مجوزهای اخذ شده واقعی هستند یا خیر.

مراحل چاپ کتاب و مفاهیم مختلف آن

مراحل چاپ کتاب و مفاهیم مختلف آن

چاپ کتاب یک امر پیچیده است و برای آن مراحل مختلفی وجود دارد. چاپ کتاب در گام اول یک فرآیند است و در گام دوم کاری حرفه‌ای است. منظور از فرآیند وجود مراحل مختلف و به هم پیوسته می‌باشد که گذر از یک مرحله در آن نیازمند آنست که شرایط و کیفیت مرحله قبلی کامل شده باشد. اشتباه و یا کاستی در هر مرحله باعث خواهد شد که کار در مراحل دیگر به گره بخورد و دچار مشکل شود. بنابراین، چاپ کتاب یک امر فرآیندی است. از این دیدگاه چاپ کتاب را امری حرفه‌ای قلمداد می‌کنیم که در هریک از مراحل آن به افرادی نیاز است که در کار خود حبره باشند. معمولاً در فرآیند چاپ کتاب، ویراستار، نمونه خان، تایپیست، ناظر چاپ، مدیر تولید و اقلام دیگری مانند نرم‌افزارها و ماشین‌های چاپ و .. درگیر هستند. هرچقدر کیفیت افراد درگیر در کار و یا وسایل و امکانات بالا باشد به همان میزان نتیجه تولیدی کاری حرفه‌ای خواهد بود. برای مثال، در صورتیکه ویراستار خوبی در اختیار داشته باشیم اما از نرم‌افزارهای آماتوری طراحی جلد استفاده کنیم، کار حرفه‌ای نخواهد بود. تمامی اقلام و افراد درگیر در مراحل چاپ باید تا میزان مطلوبی حرفه‌ای و باکیفیت باشند. در زیر به ذکر مراحل چاپ کتاب و مفاهیم مختلف آن می‌پردازیم.

مراحل چاپ کتاب و مفاهیم مختلف آن

مراحل چاپ را می‌توان به سه بخش اصلی تقسیم کرد:

– مرحله بررسی

– مرحله آماده‌سازی

– مرحله چاپ کتاب

۱- مرحله بررسی

در مرحله بررسی کتاب، معمولاً هیئت علمی و متخصص نشر، بر روی کتابی که مولف برای چاپ آن ارسال نموده جلسه‌ای برگزار می‌کنند تا بتوانند با بررسی آن به این اجماع برسند که آیا کتاب ارسالی می‌تواند ملاک‌های آنها را برای چاپ نهایی برآورده سازد یا خیر. کتاب چقدر علمی است؟ چقدر حرف جدیدی دارد؟ میزان فروش آن چقدر خواهد بود؟ آیا در بازار نیازی به چاپ این کتاب وجود دارد؟ بازار مخاطبین این کتاب چه ویژگی‌هایی دارند؟ این سوالها بخشی از سوالاتی هستند که گروه ارزیابی در مرحله اول از طریق آنها به ارزیابی کتاب می‌پردازند.

۲- مرحله آماده‌سازی کتاب

در این مرحله، انتشارات با کمک افراد متخصص خود در زمینه ویراستاری، طراحی جلد، تایپ،نمونه خوان و موارد دیگر به بررسی محتوای متنی کتاب می‌پردازد تا کتاب را از نظر نگارشی، دستوری و ادبی مورد بررسی قرار دهند. بررسی متن از لحاظ زبان مورد استفاده، غلط‌های املایی، تکرار، اشتباه علمی، پاراگراف بندی، علائم دستوری و … در این مرحله از مراحل چاپ کتاب انجام می‌شود.

۳- مرحله چاپ کتاب یا تولید کتاب

در این مرحله که می‌توان آن را آخرین مرحله کار قلمداد نمود تصمیم گیری بر روی اموری مانند برآورد هزینه تولید چاپی کتاب، انتخاب چاپخانه و شیوه چاپی مناسب، تنظیم جدول زمانی تولید، تهیه و کنترل نمونه اولیه و موارد دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مراحل چاپ کتاب و مفاهیم مختلف آن: اخذ مجوزها

کلاً برای چاپ کتاب مجوزهای زیر اخذ می‌شد:

۱- اخد شابک

۲- اخذ فیپا

۳- اخد مجوز قبل چاپ

۴- اخذ برگه اعلام وصول

لازم به ذکر است که مجوز شابک از خانه کتاب دریافت می‌شود. برای احذ مجوز فیپا از کتابخانه ملی اقدام می‌گردد که شرط اولیه آن داشتن شابک است. منظور از مجوز قبل از چاپ مجوزی است که ناشر به واسطه آن تعهد می‌دهد تا خود را در برابر محتوای کتاب منتشر شده مسئول بداند زیرا با اخذ این مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد به ناشر در مورد چیستی و ماهیت متن کتاب اطمینان کرده و آن را مورد بررسی قرار نمی‌دهد. طبیعی است وجود موارد مخالف با موازین شرعی و سیاسی ضد منافع ملی در کتاب مسئولیتش متوجه نویسنده و ناشر خواهد بود. همچنین، برای اینکه مولف و ناشر بتوانند کتاب را به فروش برسانند می‌بایستد مجوز اعلام وصول را به وزارت فرهنگ و ارشاد ارسال نمایند. این مجوز یک فرمی است که می‌باید ناشر آن را تکمیل نموده و به وزارت فرهنگ و ارشاد ارسال دارد. بدون ارسال این مجوز فروش کتاب غیرقانونی خواهد بود.